Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên: Cần khẩn trương xử lý những tồn tại và sớm đưa vào khai thác

Tác giả: Huy Hoàng; Diễm Thúy - Kênh VOV Giao thông 09/01/2019 07:58:58

VOVGT - Tp.HCM cần tập trung tối đa để tháo gỡ những khó khăn trong thủ tục, tranh thủ sự hỗ trợ từ trung ương cũng như các các đối tác Nhật Bản.


Nghe nội dung chi tiết tại đây:

Những ngày vừa qua dư luận Tp.HCM nói riêng và cả nước nói chung rất quan tâm đến những vấn đề đang xảy ra với dự án metro số 1 Bến Thành Suối Tiên.

Đó là tình trạng hàng loạt cán bộ chủ chốt xin nghỉ việc hoặc tự ý nghỉ việc; tường vây công trình bị điều chỉnh so với thiết kế ban đầu; có dấu hiệu thất thoát lãng phí…

Nguyên do của những vấn đề đó là gì và nó có ảnh hưởng ra sao đến tiến độ và chất lượng thi công dự án giao thông trọng điểm này? Không chỉ vậy, Tp.HCM và Trung Ương cần làm gì để sớm giải quyết những tồn tại đó?

Tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đoạn qua quận 9 - Ảnh: Tuổi trẻ

Cuối tháng 11/2018 vừa qua, Đại sứ Nhật Bản đã có thư gửi Thủ tướng, Bí Thư Thành Tp.HCM, các Bộ Ban Ngành liên quan của nước ta để cảnh báo rằng các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ dừng thi công dự án metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên nếu phía Việt Nam không thanh toán tiền cho một số hạng mục đã hoàn thành.

Tưởng chừng đây đã là hồi chuông cảnh báo cuối cùng cho những bất cập của tuyến metro đầu tiên của Tp.HCM. Tuy nhiên, khoảng 1 tháng sau đó, những vấn đề thực sự của dự án này mới được phơi bày sau khi Kiểm toán Nhà nước và thanh tra Tp.HCM công bố kết luận thanh tra.

Kiểm toán Nhà nước cho rằng, việc UBND Tp.HCM phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư Metro Số 1 (theo quyết định 4480 năm 2011) là chưa đúng giá trị, chưa tuân thủ trình tự thủ tục và chưa đúng thẩm quyền. Bởi, theo Nghị quyết 49 năm 2010 của Quốc hội, dự án có tổng mức đầu tư trên 35.000 tỷ đồng là dự án quan trọng quốc gia, phải trình Quốc hội xem xét; còn theo Luật Xây dựng năm 2003, thẩm quyền quyết định đầu tư là của Thủ tướng. Không chỉ vậy, cá nhân Phó trưởng ban đường sắt đô thị Hoàng Như Cương phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư là không đúng thẩm quyền.

Bên cạnh đó, việc Tp.HCM phê duyệt điều chỉnh thời gian hoàn thành dự án từ năm 2017 sang năm 2019 cũng không tuân thủ trình tự. Với dự án quan trọng quốc gia, khi kéo dài thời gian thực hiện từ một năm trở lên, Chính phủ phải báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.

Ngoài ra, những sai phạm nghiêm trọng trong công tác đấu thầu, điều chỉnh thiết kế, thay đổi kết cấu vật liệu thi công… dẫn đến thất thoát lãng phí.

Một điểm đáng chú ý tại kết luận thanh tra của Kiểm toán nhà nước là những vi phạm nghiêm trọng trong quá trình triển khai gói thầu CP1a (đoạn ngầm từ ga nhà hát Thành phố đến ga Ba Son) khi đã tự ý điều chỉnh thiết kế tường vây từ 2m xuống còn 1,5m.

Về chi tiết này, nguyên trưởng ban đường sắt đô thị Lê Nguyễn Minh Quang cho rằng việc điều chỉnh này đã căn cứ vào nghiên cứu thực tế cũng như kinh nghiệm của đơn vị thi công và sự thẩm định của nhiều chuyên gia đầu ngành của Bộ GTVT.

Sự điều chỉnh này đã giúp tiết kiệm được khoảng 4 triệu USD và rút ngắn được 5 tháng thi công. Tuy nhiên, chính ông Quang cũng cho rằng việc tự ý điều chỉnh này là sai quy trình.

"Làm thì làm đúng, có thẩm tra thẩm định chứ không phải làm sai. Thì bây giờ những hồ sơ nào đã thẩm định do Ban đường sắt làm mà chưa hiểu rõ thì trình lại cho Sở GTVT để tổng hợp trình lên UBND. Những cái nào về sau này chưa làm thì đưa cho Sở GTVT để Sở thẩm định".

Trước khi kết luận của Kiểm toán Nhà Nước được công bố thì vấn đề nhân sự tại Siêu ban này cũng đã khiến nhiều người lo ngại.

Đầu tiên là việc Phó trưởng ban quản lý đường sắt đô thị Hoàng Như Cương tự ý bỏ đi nước ngoài khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Tiếp đến là các nhân sự chủ chốt của đơn vị này như trưởng ban Lê Nguyễn Minh Quang, chủ tịch công đoàn Dương Hữu Hòa… nhiều lần xin nghỉ việc nhưng chưa được đồng ý.

Ngoài ra, hàng chục cán bộ quản lý phòng ban cũng đã nộp đơn hoặc tự ý nghỉ việc dẫn đến tình trạng thiếu cán bộ điều hành, chậm trễ thanh toán lương chính sách cho nhân viên.

Dư luận cả nước nói chung và Tp.HCM nói riêng đã gặp một phen chấn động sau khi Kiểm toán Nhà Nước và thanh tra Tp.HCM công bố kết luận về những sai phạm tại dự án metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Không ít người đã tỏ ra hoang mang không biết dự án này rồi sẽ đi về đâu.

"Những sai phạm tại tuyến đường sắt metro Bến Thành - Suối Tiên, tôi thấy nó rất là nghiêm trọng. Nó làm chậm tiến độ của các dự án cũng như là ảnh hưởng đến uy tín của Tp.HCM. Không những tôi không đâu mà rất nhiều người dân họ rất là bức xúc, dường như họ mất lòng tin với Thành Phố HCM rồi".

"Tôi thấy những sai phạm này ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ thi công của dự án metro Bến Thành - Suối Tiên. Bây giờ dự án này, nó chậm tiến độ tới 4 năm tôi thấy rất là rủi ro, phát sinh nhiều chi phí khác. Bây giờ là chậm 4 năm sau này có thể chậm 5- 10 năm. Tôi đề nghị Tp.HCM phải nhanh chóng giải quyết tình trạng này".

"Tôi đề nghị là các chính quyền, công an nên vào cuộc xử lý các sai phạm này. Một công trình trọng điểm của quốc gia xây dựng gần 6 năm rồi mà chỉ hoàn thành được có 56% là quá chậm. Bây giờ thêm chuyện đội vốn, chính sửa thiết kế nữa. Những sai phạm này làm mất uy tín của TP, tôi nghĩ mình cần giải quyết ngay vấn đề này".

Do chậm tiến độ nên thời gian hoàn thành tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên phải lùi sang năm 2020. Đây cũng là lần thứ 3 dự án này lỡ hẹn - Ảnh: Tuổi trẻ

Theo luật sư Nguyễn Văn Hậu - Phó chủ tịch Hội luật gia Tp.HCM thì những lo lắng từ phía người dân là hoàn toàn có cơ sở vì dự án metro số 1 Bến Thành Suối Tiên được xem là dự án trọng điểm quốc gia, được tập trung rất lớn nhân lực, vật lực để triển khai nhằm cải thiện hạ tầng giao thông vốn đã quá tải của Tp.HCM. Kết luận của Kiểm toán Nhà nước đã phần nào chỉ ra những sai phạm “có hệ thống” gây thất thoát lớn cho ngân sách và cả ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của môi trường đầu tư nước ta.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho biết thêm:

"Kiểm toán nhà nước đã khẳng định dự án này đã làm chưa đúng giá trị. Nó gây ảnh hưởng đến uy tín của thành phố vì đã không quyết liệt trong xử lý những yếu kém trong công tác quản lý nhà nước của mình. Thành phố cần làm song song việc kiểm điểm cũng như giải quyết những vướng mắc không đúng thẩm quyền để có thể có những thay đổi ngay để sớm đưa dự án vào hoạt động".

Dưới góc độ một chuyên gia hành chính công, Tiến sĩ Huỳnh Thế Du - Đại học Fullbright cho rằng những kết luận từ phía kiểm toán Nhà Nước sẽ là một bài học đắt giá trong công tác quản lý nhà nước cũng như đầu tư xây dựng những siêu dự án trong thời gian tới. Tiến sĩ Huỳnh Thế Du nói:

"Đây là một siêu dự án rất lớn vì vậy có rất nhiều vấn đề phức tạp cần có sự thay đổi. Nó có nhiều vùng xám cần có thời gian xem xét, đánh giá cũng như đưa ra những quyết đinh, mức kỷ luật…nên sẽ làm chậm rất nhiều tiến độ triển khai dự án. Ngoài ra, chính cơ chế không sai ở Việt Nam đã làm giảm tinh thần dám nghĩ dám làm của nhiều người".

Metro số 1 Bến Thành Suối Tiên - xử lý dứt điểm những tồn tại những tồn tại để đưa vào khai thác

Rõ ràng việc chỉ mặt gọi tên những sai phạm, và có dấu hiệu tiêu cực trong việc đầu tư xây dựng dự án metro Bến Thành Suối Tiên nhiều khả năng sẽ làm ảnh hưởng thêm đến tiến độ thi công siêu dự án này.

Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra lúc này là Tp.HCM cần phải dũng cảm đối diện với những vấn đề này, qua đó tiến hành một cuộc cải tổ toàn diện công tác triển khai đầu tư dự án cũng như quản lý nhân sự, từ đó vực dậy và đưa dự án này về đích thành công. Về vấn đề này, phóng viên Huy Hoàng - kênh VOVGT tại Tp.HCM có bài bình luận.

Việc dự án metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên một lẫn nữa rơi vào tâm bão dư luận đã không còn quá bất ngờ. Với những sai phạm nghiêm trọng được chỉ tên một cách rõ ràng từ Kiểm toán Nhà Nước và thanh tra Tp.HCM thì tiến độ triển khai dự án metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ.

Tuy nhiên, điều đáng khích lệ trong thời điểm này là Bộ Chính Trị, Quốc Hội đã đồng ý bổ sung hơn 50.000 tỷ đồng để tiếp tục triển khai 2 dự án metro quan trọng nhất tại Tp.HCM. Việc cần làm lúc này là Tp.HCM cần tập trung tối đa để tháo gỡ những khó khăn trong thủ tục, tranh thủ sự hỗ trợ từ trung ương cũng như các đối tác Nhật Bản để từng bước tái khởi động lại dự án.

Dù xót xa trước những sai phạm nghiêm trọng xảy ra nhưng hơn ai hết, người dân Tp.HCM vẫn luôn mong dự án metro đầu tiên của thành phố này thành hình và sớm đưa vào sử dụng; góp phần giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông nhức nhối như hiện nay.

Rõ ràng, một số cá nhân, tập thể có những sai phạm được coi là hết sức nghiêm trọng khi thực hiện dự án đã ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ, thậm chí là chất lượng công trình. Do đó, các sai phạm này phải được làm rõ và xử lý rốt ráo, đúng người, đúng trách nhiệm.

Việc mới đây, lãnh đạo Tp.HCM đồng ý cho ông Lê Nguyễn Minh Quang thôi chức trưởng ban quản lý đường sắt đô thị và bổ nhiệm ông Bùi Xuân Cường, Giám đốc Sở GTVT Tp.HCM quay lại giữ vị trí đầu tàu đơn vị này kể từ ngày 4/1 được xem là động thái cần thiết để ổn định vấn đề nhân sự đang rất rối ren tại đây. Nói như Bí Thư Thành ủy Tp.Hồ Chí Minh, trong bối cảnh này, TP buộc phải cho các “Tướng” xuất quân để dự án đạt được như kỳ vọng. Tuy nhiên, kết quả thực thi đến đâu thì vẫn còn phải chờ đợi.

Điều đáng nói là qua những sai phạm xảy ra ở dự án Metro Bến Thành- Suối Tiên, các cấp, các ngành của TPHCM cũng cần nghiêm túc nhìn nhận trách nhiệm của mình trong công tác quản lý và sử dụng nhân sự trong điều hành chính sách vĩ mô, nhất là đối với các công trình mang tính động lực, trọng điểm. Nếu giao người không đúng việc hoặc thiếu tầm nhìn xa trông rộng, buông lỏng quản lý không chỉ làm hư hỏng, mất mát cán bộ mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của toàn thành phố; gây mất niềm tin trong nhân dân.

Chúng tôi tin rằng những bài học trong thẩm định, phê duyệt tổng mức đầu tư hay quản lý nhân sự tại dự án metro số 1 Bến Thành Suối Tiên là vô cùng đắt giá đối với lãnh đạo Tp.HCM nói riêng và nhiều địa phương khác nói chung. Với sự hỗ trợ từ phía Bộ Chính Trị, Chính phủ và các Bộ Ngành trong thời gian tới, hy vọng Tp.HCM sẽ sớm vượt qua những khó khăn và nhanh chóng đưa dự án này vào khai thác. 

Tác giả: Huy Hoàng; Diễm Thúy - Kênh VOV Giao thông 09/01/2019 07:58:58
Bình luận

0 bình luận

    Chưa có bình luận

Gửi bình luận

Ảnh - Clip

VOVGT HÀ NỘI



VOVGT TP HỒ CHÍ MINH



MEKONG

Mạng xã hội

Thống kê lượt Like trang vovgiaothong.vn của các mạng xã hội trên thế giới.

Giao thông đô thị

Thể thao